Opleiding Sturen en leidinggeven vanuit vertrouwen

afbeeldingSturenenleidinggevenvanuitvertrouwen

Vanwege het corona-virus worden de opleidingen van de VU School of Governance slechts op locatie aangeboden als voldaan kan worden aan de basisregels van het RIVM en de aanvullende protocollen van de VU. Meer informatie.

Sturen en leidinggeven vanuit vertrouwen kan, ook in (semi)publieke organisaties. Wetenschappelijke inzichten onderbouwen de principes en systematisch onderzoek laat zien dat het voordelen heeft. Organisaties waarbinnen professionals met vertrouwen met elkaar en met hun omgeving omgaan, presteren beter, zijn ‘responsiever’ en zijn innovatiever. En het welbevinden van allen is hoger; werken vanuit vertrouwen is veel fijner.

In de opleiding Sturen en leidinggeven vanuit vertrouwen leer je hoe je kunt leidinggeven vanuit de beginselen van vertrouwen en waarom dat een fijnere èn effectievere manier van werken is. De opleiding richt zich op professionals, met een gedegen werkervaring, die te maken hebben met leidinggeven aan mensen en projecten, die de behoefte voelen om minder vanuit regels en controle en meer vanuit vertrouwen leiding te geven of te organiseren.
 
Het werkterrein van gemeenten en andere (semi)publieke organisaties wordt uitgebreider en complexer: in het sociale domein vanwege de decentralisaties, in het fysieke domein vanwege de nieuwe omgevingswet en in het veiligheidsdomein vanwege de aanpak van ondermijning en radicalisering en bij organisaties vanwege grotere maatschappelijke verantwoordelijkheden. Op al deze terreinen bestaat de roep om als organisatie meer samen – vanuit vertrouwen – met andere partijen op te trekken. Hoe moeten leidinggevende professionals met deze uitdagingen omgaan?

Van wantrouwen naar vertrouwen
De dominante sturingsvorm van overheden en (semi)publieke organisaties is op dit moment nog dat zij hun burgers en medewerkers vanuit wantrouwen benaderen. Als zaken fout gaan, is de reflex vaak om meer regels te maken en meer controle in te bouwen. Contractrelaties en prestatieafspraken leiden tot een steeds grotere verantwoordingslast. Er ontstaat een verstikkend web van regels en prestatieafspraken en wantrouwen wordt dominant bij het leidinggeven en het organiseren van het werk. Bij organisaties leidt de afwezigheid van vertrouwen vaak tot risicomijdend gedrag en tot minder bereidheid tot innovatie.

Steeds breder wordt erkend dat het huidige systeem voor publieke taken financieren, aansturen en controleren niet meer werkt of het nu gaat om de gezondheidszorg, jeugdhulp, onderwijs of veiligheid. Half mei 2019 publiceerde de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) een belangrijk advies “ Blijk van vertrouwen – anders verantwoorden voor goede zorg” met een analyse die goed aansluit bij wat waar deze opleiding zich op richt. Ook de analyse en oproep van Herman Tjeenk Willink ligt in dezelfde lijn.

Inhoud opleiding

De opleiding bestaat uit zes bijeenkomsten van vijf contacturen in de middag en avond (van 13.30 – 19.30 uur) en een afsluitende presentatiedag. De docenten zijn zowel wetenschappers die goed de vertaling naar de praktijk kunnen maken als praktijkexperts die hun ervaringen met sturen vanuit vertrouwen komen delen. Tijdens de opleiding worden gezamenlijk en in groepjes veel feitelijke casussen uitgewerkt. Daarnaast formuleren de deelnemers aan het begin van de opleiding vanuit hun werkpraktijk een eigen casus/werkopdracht, die gedurende de opleidingsperiode wordt uitgewerkt (academic action learning). Dat is een unieke leeraanpak en het resultaat is een advies of plan dat toepasbaar is voor de eigen werksituatie. De opleiding is deels dus ook een persoonlijk leertraject. Tijdens elke bijeenkomst wordt de voortgang van de eigen casus besproken en hoe die verder kan worden uitgewerkt met wat tijdens die bijeenkomst is behandeld. De casus/eindopdracht wordt uitgewerkt in een kort werkstuk (paper) met reflectie. De eigen opdracht kan bijvoorbeeld één specifiek verbetertraject betreffen maar ook een samenstel van meerdere kleinere organisatieverbeteringen. Meerdere benaderingen zijn dus mogelijk.

De opleiding is multidisciplinair: inzichten en ervaringen vanuit onder meer de Bestuurskunde, Bedrijfskunde en Rechten worden gecombineerd. Die gecombineerde inzichten helpen de deelnemers om vanuit meerdere invalshoeken hun persoonlijke aanpak te kunnen veranderen en om met andere professionals te kunnen communiceren hierover.

Tussen de bijeenkomsten zit telkens minstens vier weken. Zo is er voldoende tijd voor voorbereiding (literatuurstudie) en voor het uitwerken van de eigen casus. De vakanties worden vrijgehouden.

De deelnemers die aan tenminste vijf van de zes inhoudelijke bijeenkomsten hebben meegedaan en hun eindopdracht met voldoende resultaat hebben afgerond en gepresenteerd, ontvangen een diploma van de opleiding. In andere gevallen kan een certificaat van deelname worden verstrekt. De te bestuderen literatuur is multidisciplinair en wordt digitaal beschikbaar gesteld. Waar nodig gedurende het programma, bijvoorbeeld naar aanleiding van specifieke discussies, wordt tussentijds aanvullende literatuur aangereikt.

Leerdoelen

Na een succesvolle afronding van de opleiding:
•    Heeft u inzicht in de bestuurskundige, bedrijfskundige, juridische en organisatie-antropologische perspectieven op sturen vanuit vertrouwen; u begrijpt de relevante literatuur, kent de grondslagen en u ziet de noodzaak van een multidisciplinaire benadering.
•    Heeft u inzicht in de dynamiek en de processen van sturen vanuit vertrouwen versus wantrouwen en de onderliggende overtuigingen en hoe dat binnen organisaties werkt
•    Heeft u inzicht in de grondhouding van leidinggeven van uzelf en mensen met wie u samenwerkt, kunt u omgaan met (morele) dilemma’s rond vertrouwen en wantrouwen en kunt een dialoog voeren en samenwerking aangaan met collega’s op basis van vertrouwen.
•    Weet u onder welke voorwaarden sturen vanuit vertrouwen mogelijk is en hoe u dat organisatorisch kunt inbedden in uw eigen organisatie en binnen de samenwerking met andere organisaties.
•    Heeft u bij de toepassing van de opgedane inzichten in uw eigen praktijk, nieuwe ervaring en persoonlijke vaardigheden ontwikkeld die u in uw eigen praktijk verder kunt gebruiken.
•    Leert u om vertrouwen te hebben in uw eigen capaciteiten om vanuit vertrouwen te sturen, u versterkt uw persoonlijke competenties hierbij.

Hoofddocenten

Dr. ir. Frédérique Six is hoofddocent Publieke Governance (afdeling Bestuurswetenschappen en Politicologie aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam) en nationaal en internationaal expert op het gebied van vertrouwen in de publieke sector en hoe vertrouwen en beheersing (control) elkaar kunnen versterken. Frédérique geeft veel masterclasses en lezingen aan professionals in de publieke sector over vertrouwen, kent de praktijk en heeft vele publicaties en blogs over dit bijzondere thema op haar naam staan.

Dr. Tjerk Budding is hoofddocent Public Sector Accounting aan de Vrije Universiteit (School of Business and Economics) en opleidingsdirecteur van de opleiding tot Public Controller. Tjerk doet onderzoek naar beheersingsvraagstukken binnen de publieke sector, heeft veel ervaring in het lesgeven aan professionals en kent de gemeentelijke praktijk goed.

Daarnaast leveren ervaren docenten met specifieke wetenschappelijke en praktijkervaring en praktijk-experts een bijdrage aan deze opleiding.

Uw profiel

U bent een professional met een academische of HBO+ opleiding of academisch werk- en denkniveau. Verder heeft u minstens vijf jaar relevante werkervaring (bijvoorbeeld binnen gemeenten of bij organisaties die veel met gemeenten samenwerken). U heeft een leidinggevende taak of de opdracht tot samenwerking (intern of binnen een keten). U staat voor de uitdaging om meer vanuit vertrouwen en minder vanuit regels en controle leiding te geven of te organiseren. U wilt uw eigen competenties hierbij versterken en in staat zijn om binnen uw eigen organisatie deze manier van werken te realiseren.

U kunt zich via het inschrijfformulier aanmelden voor de opleiding. Een intakegesprek kan deel uitmaken van de definitieve inschrijving.

Pratische informatie

Kosten
€ 2.995,- inclusief studiemateriaal en maaltijden, koffie, thee, frisdrank, aanvullende catering (geen BTW)  Kortingsbanner SoG
Duur
7 bijeenkomsten op de woensdagen van 13.30 tot 19.30 uur
Startdatum
13 januari 2021
Tijdsbesteding    
Deelname opleidingsdagen
Voorbereiding literatuur circa 4 uur per bijeenkomst
Onderzoek en uitwerking eigen opdracht/paper circa 50 uur gedurende opleidingsperiode
Plaats
Hoofdgebouw Vrije Universiteit Amsterdam, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam     
Aanmelden
Inschrijfformulier
Contact
Contact en algemene informatie
E-mailadresVU.SOG@vu.nl

Programma

Datum    
Thema
13 januari 2021
Vertrouwen bouwen en behouden: inzicht in hoe de dynamiek van vertrouwen en wantrouwen werkt, met name in de publieke sector.
10 februari 2021
Condities voor vertrouwen: wat maakt dat je wel of niet vanuit vertrouwen kunt sturen? Wat is de relatie tussen controle/verantwoording en vertrouwen? Hoe werkt vertrouwen tussen organisaties anders dan tussen mensen?
24 maart 2021
Dialogisch leiderschap: Hoe creëer je de condities voor een vruchtbare dialoog met collega’s en binnen jouw organisatie?
21 april 2021
Goede praktijken: casuïstische behandeling van aantal goede praktijken met aandacht voor politiek-bestuurlijke dimensie. Wat leren wij van die praktijk?
9 juni 2021
Verandermanagement naar sturen vanuit vertrouwen: wat zijn belangrijke voorwaarden en belemmeringen voor het invoeren van sturen vanuit vertrouwen, hoe gaat zo’n veranderingsproces? Wat leert de organisatie-antropologie ons hierover? 
15 september 2021
Drie bijzondere thema’s: 3 kortere colleges over Contracteren en aanbesteden vanuit vertrouwen;, Samenwerken in netwerken of ketens vanuit vertrouwen, en Lerende bureaucratie en vertrouwen
13 oktober 2021
Slotbijeenkomst met presentatie: de deelnemers presenteren hun reflecties. Diploma-uitreiking. Afsluiting met borrel.