‘Betrek scholieren en docenten om gelijke kansen mogelijk te maken’

De cultuur op scholen en de 'mindsets' van leerlingen en professionals moeten onderdeel worden van de discussie over kansongelijkheid. Daarvoor pleit socioloog Iliass el Hadioui.

23-09-2019 | 10:43

“Kansongelijkheid vertaalt zich vaak in een roep om stelselwijzingen en systeemhervormingen. Dat is maar de helft van het verhaal. Het is van fundamenteel belang dat ook deze andere kant een plek krijgt binnen het debat.”

Dagelijkse onderwijspraktijk
El Hadioui bundelde zijn onderzoeksresultaten in het boek ‘Switchen en Klimmen. “Dit onderzoek is vanuit een perspectief van ‘engaged scholarship’ - maatschappelijk betrokken, participatief onderzoek met en door scholen - opgezet en uitgevoerd. Hierdoor hebben we diep door weten te dringen tot de dagelijkse onderwijspraktijk. We zijn daarmee in staat geweest om tot een wezenlijke uitwisseling te komen van praktijkkennis, professionele expertise en academische reflectie.” El Hadioui werkte de afgelopen twee jaar vanuit het expertiselab van het VU-onderzoeksinstituut Institute for Societal Resilience, nauw samen met verschillende onderwijsinstellingen. Deze scholen vormen samen een doorlopende leerlijn, van primair onderwijs tot aan het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Zo kon het onderzoeksteam interventies beter onderzoeken.

Debat over kansongelijkheid
El Hadioui wil een bijdrage leveren aan het publieke debat over kansenongelijkheid waar nu vooral de nadruk ligt op stelselwijzigingen en systeemhervormingen. Hij hoopt de aandacht te vestigen op de noodzaak van het ook invoeren van een hervorming van de schoolcultuur. “Immers, wanneer binnen één schoolsysteem bepaalde leerlingen er beter in slagen hun educatieve proces te optimaliseren dan andere leerlingen, en wanneer in datzelfde systeem bepaalde docenten er beter in slagen verschil te maken voor hun leerlingen dan andere docenten, wordt deze focus op de cultuur op scholen steeds relevanter.”

Het ministerie van OCW is in 2016 een landelijke beweging gestart om gelijke kansen in het onderwijs te bevorderen. Vanuit vier gemeenten (Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Tilburg) zijn tien scholen gestart met een professionaliseringstraject om hun leerkrachten en docenten beter toe te rusten om optimaal les te kunnen geven in superdiverse omgeving met grootstedelijke uitdagingen. Hieraan is een onderzoekstraject vanuit de Vrije Universiteit Amsterdam gekoppeld, dat is ondersteund door het ministerie. De publicatie ‘Switchen en Klimmen’ is het resultaat van het onderzoekstraject.