Onderwijs in conflictgebieden: Uitwerking
Voorbeelden van probleemstellingen
Onderwijs is een basisvoorwaarde voor economische ontwikkeling – zie de Millennium Ontwikkelingsdoelen. Welke sociale en economische problemen kenmerken conflictgebieden, en hoe kan onderwijs bijdragen aan oplossingen?
Binnen de wereld van ontwikkelingssamenwerking is onderwijs momenteel een hot issue. Welke actoren zijn actief in dit veld? Welke belangen hebben zij? Hoe streven zij naar beter onderwijs in conflictgebieden, en wat zijn de resultaten?
Voor kinderen en jongeren die opgroeien in conflictgebieden, kunnen geweld en vijandigheid alledaagse gegevens worden. Vooral op plekken waar conflict al generaties voortduurt, ontstaat er een ‘oorlogseconomie’ die het moeilijk maakt om te streven naar vrede en veiligheid. Hoe gaan jongeren hiermee om? En welke rol kan onderwijs spelen in het genereren van alternatieven voor geweld?
Leraren in conflictgebieden staan voor andere dilemma’s dan leraren in Nederland. Hoe gaan docenten om met leerlingen die ingrijpende gebeurtenissen hebben meegemaakt? Welke lesmethodes passen zij toe om vrede en veiligheid te stimuleren?
Onderzoeksactiviteiten
Bekijk websites van VN- en ontwikkelingsorganisaties die zich richten op onderwijs in conflictgebieden.
Interview een medewerker van een ontwikkelingsorganisatie die gespecialiseerd is in onderwijs in conflictgebieden.
Benader een asielzoekerscentrum met de vraag of je kan spreken met kinderen of volwassenen uit conflictgebieden. Vertel over je Nederlandse school, en vraag hoe het onderwijs in het land van herkomst was! Bedenk hierbij dat het om een gevoelig onderwerp gaat, dus zorg dat je eerst met iemand (bijvoorbeeld een psycholoog of sociaal werker) spreekt die jou kan uitleggen hoe je hiermee om moet gaan. Stichting de Vrolijkheid werkt met kinderen in Nederlandse asielzoekerscentra.
[afbeelding 7 – vluchtelingen in Nederland – foto van Kameleon, Amsterdam]Verdiep je in krantenartikelen en wetenschappelijke informatie op het gebied van onderwijs, conflict en ontwikkelingssamenwerking.
Spreek af met een ontwerper van schoolcurricula om uit te vinden hoe lesmethodes in conflictgebieden ontworpen worden.
Interview een psycholoog of creatief therapeut over de gevolgen van oorlogsgeweld voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren, en ga na hoe lesmethodes hiermee omgaan.
Probeer contact te leggen met een school in een conflictgebied (via een Nederlandse ontwikkelingsorganisatie) om erachter te komen hoe de praktijk van onderwijs daar is door te spreken/mailen met leraren en leerlingen.
Eindproducten
Schrijf een rapport voor de Verenigde Naties of UNICEF over wat er goed en fout gaat op het gebied van onderwijsbeleid in conflictgebieden.
Organiseer samen met jongeren uit een asielzoekerscentrum een les op jouw school over de problematiek van onderwijs in conflictgebieden.
Geef een presentatie of workshop op jouw school over de verschillen tussen onderwijs in Nederland en in een oorlogsgebied, en organiseer een groepsdiscussie over thema’s als vrede, veiligheid, en het nut van ontwikkelingshulp.
Schoolvakken die betrekking hebben op het thema
Aardrijkskunde, geschiedenis, maatschappijleer.
Tips
Zoals je ziet kan je dit thema vanuit verschillende perspectieven bekijken: de leerling, de leraar, de ontwikkelingsorganisatie, de overheid,…. Je kunt je beperken tot het perspectief dat je het meest aanspreekt, of je juist concentreren op een case study van één bepaald land of school, waarbij je de verschillende invalshoeken samen bestudeert.
Neem niet alles wat ontwikkelingsorganisaties in hun brochures zeggen klakkeloos aan. Deze instellingen kunnen er belang bij hebben om problemen die zij tegenkomen bij het uitvoeren van onderwijsprojecten onderbelicht te houden: wanneer hun werk zeer effectief lijkt, is dat immers goed voor de fondsenwerving in Nederland. Vraag dus dóór om een realistisch beeld te krijgen.
Bedenk dat je, wanneer je informatie verzamelt, ook iets terug kan doen voor de persoon of organisatie die jou helpt. In het geval van een asielzoekerscentrum is het leuk om met jouw klas of school iets te organiseren waar zij ook iets aan hebben!
Ga naar Documentatie
