Organisatievraagstukken en Managementdilemma's

Module: Foutencultuur en de Lerende organisatie

Sommige organisaties slagen er in hun processen, interne samenwerking en cultuur zo in te richten dat van negatieve uitkomsten zoals ondeugdelijke producten, incidenten of ongelukken niet of nauwelijks sprake is.

In alle organisaties worden fouten gemaakt. Er zijn geen aanwijzingen dat in succesvolle organisaties minder fouten worden gemaakt. Uit ons onderzoek is echter gebleken dat de manier waarop in organisaties met fouten wordt omgegaan zo’n 10 % van de harde economische uitkomstmaten voorspelt. Door toegenomen complexiteit van veel organisationele interacties, de manier waarop fouten en onduidelijkheden doorwerken in de interactie tussen eenheden worden foutencultuur en organisationeel leren des te relevanter.

Organisaties blijken op een aantal cruciale punten van elkaar te verschillen als het gaat om het begrip van, en sturen op factoren die het inperken van fouten, gevolgen en organisationeel leren bevorderen. Om veiligheid, risicobestendigheid en kwaliteit te waarborgen is de eerste neiging bedreigingen –zoals fouten en overtredingen - in te perken. Inperken is haalbaar, maar volledig uitbannen is een illusie. Wanneer fouten echter goed worden gemanaged en het leerpotentieel optimaal wordt benut, kunnen negatieve gevolgen worden ingeperkt en kunnen fouten leiden tot nieuwe inzichten, betere werkwijzen en innovatie.

Het besef dat leiderschap en organisatiecultuur hierbij een belangrijke rol spelen groeit. De organisatie en haar cultuur scheppen de randvoorwaarden die (zeer) negatieve uitkomsten in meer of mindere mate waarschijnlijk maken. Begrip van factoren die foutenmanagement en werkprocessen versterken is de eerste stap naar het op constructieve wijze omgaan met de dynamiek van veiligheid, kwaliteitsuitkomsten en organisationeel leren. 

Programma

Deze module is gestart in maart 2012 met een mooie groep van 9 organisatieprofessionals. Op dit moment is deze module volbracht. De planning en het programma voor de volgende start volgt zo spoedig mogelijk.

In de module Foutencultuur en de Lerende Organisatie wordt vanuit wetenschappelijk onderzoek en casuïstiek doorgrond wat de belangrijkste oorzaken van hoge faalkosten, hoe foutencultuur en leervermogen bevorderd worden en hoe innovaties meer kans van slagen hebben. Dit gebeurt in zes bijeenkomsten waar thema’s als fouten, leiderschap, organisatiecultuur en risicobestendigheid aan bod komen.

Mr. Michiel de Ridder, Vicepresident rechtbank Zwolle-Lelystad
"De module Foutencultuur en de Lerende Organisatie, is voor mij zeer interessant geweest omdat ik nu met andere ogen naar mijn eigen functioneren en omgeving kijk. Door op deze manier, in een groep mensen uit verschillende organisaties en in een kort tijdsbestek, geconcentreerd bezig te zijn met de lerende organisatie en steeds in opdrachten de leerstof te betrekken op de eigen organisatie en de vragen die daar leven, kun je heel snel theorie en praktijk bij elkaar brengen. Ik merk dat ik in veranderingsprocessen tegen blokkades oploop die in de literatuur beschreven zijn als gevolg van het overslaan van bepaalde stappen. Nu ga ik proberen om die stappen alsnog te zetten en dan ben ik natuurlijk benieuwd of het resultaat dat in theorie moet volgen, ook daadwerkelijk in de praktijk te zien zal zijn."

 

Resultaat

• Begrip van, en inzicht in het samenspel van factoren die foutencultuur en organisationeel leren beïnvloeden
• Vertaling naar, en toepassing op voor uw organisatie relevante context (leervermogen, veiligheid en/of kwaliteit)
• Handvatten voor het op proactieve wijze omgaan met fouten in de sociale context van de organisatie
  

Opzet en doelstelling

De module bestaat uit een serie van zes bijeenkomsten waarin de nieuwste inzichten van het vakgebied aan bod komen. Enerzijds door de wetenschappelijke expertise van de docent en anderzijds door de toepassingsgerichte opdrachten die de deelnemers zelfstandig en groepsgewijs uitvoeren.

Het uiteindelijke doel van de module is om op academisch niveau na te denken over diverse concepten die verband houden met organisationeel leren en deze te kunnen toepassen binnen uw organisatie.

Uw Profiel

De module is ontwikkeld voor professionals en leidinggevenden met een afgeronde academische opleiding en minimaal vijf jaar werkervaring die via academische vorming de nieuwste wetenschappelijke inzichten willen doorgronden en vertalen naar toepassing binnen de eigen organisatie.

De module Foutencultuur en de Lerende Organisatie is expliciet geschikt voor professionals uit een verscheidenheid van sectoren. Het onderliggende mechanisme is voor een deel gelijk voor alle type processen. Afhankelijk van de mate van risico en de mate van onzekerheid bij (primaire) organisatieprocessen kan kwaliteits- en veiligheidsoptimalisatie echter (vooral) gerealiseerd worden door aansturen op beheersing van potentieel negatieve gevolgen en/of organisationeel leren.

Docenten

De docent is specialist op het gebied van foutenmanagement, kwaliteit, veiligheid, risicobestendigheid en organisationeel leren.

Dr. Cathy van Dyck
Van Dyck is universitair docent en publiceert in vooraanstaande internationale wetenschappelijke journals. In haar onderzoek en onderwijs brengt zij verschillende relevante onderzoekslijnen samen. Ze begeleidt promovendi op het gebied van de lerende organisatie en organisatiecultuur, team resource management, de rol van communicatie bij foutenmanagement, en de dualiteit van inperken en leren.
Tevens is zij oprichter van The Cat’s Eye. The Cat’s Eye staat voor gerichte analyse van het mensenwerk rond kwaliteit, veiligheid, en leervermogen. The Cat’s Eye biedt concrete aanknopingspunten voor verbetering en ondersteunt bij de implementatie daarvan.