Dr. Rens Vliegenthart (cum laude)

Promotie: 'Framing Immigration and Integration. Facts, Parliament, Media and Anti-Immigrant Party Support in the Netherlands.'

Rens Vliegenthart begint zijn promotie op vrijdag 26 oktober 2007 met een ‘lekenpraatje’ over zijn onderzoek: “Mijn onderzoeksresultaten bevestigen dat media een sterke invloed uitoefenen op het publiek en de politiek. Nu zult u denken dat u dat toch al lang wist, maar hopelijk kan u ik door dieper in te gaan op de vragen en resultaten van mijn onderzoek, toch nieuwe dingen laten horen.” 

Geert Wilders komt in beeld als vertegenwoordiger van de anti-immigratiepartijen in Nederland, die immigratie en integratie als kernthema’s hebben. Bij hoge immigratie- en werkloosheidscijfers is de steun voor dergelijke partijen van oudsher groot, maar dat is niet de enige factor. Als media veel aandacht besteden aan deze partijen en aan het onderwerp immigratie, groeit de steun van het publiek ook. Bovendien werkt het andersom: bij grote steun vanuit het publiek voor deze partijen wordt er meer aandacht aan geschonken in de media.

Het tweede beeld is een foto van Femke Halsema, als vertegenwoordiger van partijen die immigranten juist omarmen. Rens vond dat ook parlementaire dynamiek zorgt voor meer of minder steun voor anti-immigratiepartijen: omdat politici als Femke Halsema geen duidelijk antwoord hebben op de anti-immigratiepolitiek van Geert Wilders, zwijgen zij hier liever over. Dat zorgt voor weinig tegenwicht in parlementaire discussies over immigratie.
Dan hebben we de journalist. Naar eigen zeggen objectief, maar ondertussen is wat hij/zij bericht over immigratie en integratie van grote invloed op de publieke opinie en op het onderwerp van de debatten in de Tweede Kamer. Wat dan weer leidt tot meer media-aandacht, en meer steun voor anti-immigratiepartijen.

Het onderzoek dat Rens uitvoerde voor zijn promotieproject bezorgde hem de titel van Doctor Cum Laude.

Rens vertelt dat hij had verwacht dat er meer reactie zou komen op het persbericht van de VU over zijn promotie. Hij gaat nu zelf de publiciteit opzoeken, met een interview voor het tijdschrift Openbaar bestuur, een stuk in ‘de journalist’, het vakblad voor journalisten, en met opiniestukken in dagbladen. Zowel journalisten als politici en ook het publiek kunnen een les leren uit zijn promotieonderzoek. Journalisten moeten zich bewuster worden van hun invloed op de publieke opinie en meer aandacht besteden aan het lange-termijnbeleid van de overheid. Politici als Femke Halsema moeten duidelijke standpunten tegen anti-immigratiepartijen formuleren en ze niet doodzwijgen. Het publiek moet kritischer worden en besef krijgen van de interactieprocessen die hierboven zijn beschreven.

Ondertussen is Rens sinds 1 augustus jl. universitair docent bij de Amsterdam School of Communication Research aan de Universiteit van Amsterdam. Ik ontmoet hem in zijn nieuwe kantoor aan de Kloveniersburgwal, verstopt in het prachtige Bushuis, een groot en oud pand aan de stille kant van de wallen. Rens is net klaar met een blok college geven. Als UD besteedt hij meer tijd aan onderwijs dan toen hij promovendus was. Zijn eerste vak zit er alweer op: ‘Multivariate statistiek’ in de research master. “Dat is natuurlijk niet mijn specialisme, maar het was leuk om te geven. Mijn volgende college gaat over verkiezingscampagnes.” Hij heeft ook nog genoeg plannen voor onderzoek. Als promovendus heeft hij met veel mensen samengewerkt en hij wil dit vooral blijven doen. Op dit moment loopt een project met Ruud Koopmans, en wil hij het onderzoek van zijn proefschrift, dat de situatie in Nederland analyseert, vervolgen door internationale vergelijkingen te maken. Op het raakvlak van politieke communicatie en sociologie lijkt het Rens erg interessant om te gaan kijken naar sociale bewegingen en media. Genoeg ideeën dus, nu nog de tijd ervoor vinden. “Het is wel even wennen als universitair docent. Vanwege de colleges moet ik mijn tijd beter plannen om genoeg ruimte over te houden voor onderzoek.”

door Marieke Kolkman, medewerker communicatie FSW, 1 november 2007